tre-tu-ky

Nhận biết trẻ tự kỷ để điều trị sớm

Số liệu từ khoa Phục hồi chức năng Bệnh viện Nhi Trung ương cho thấy số lượng trẻ tự kỷ ngày một tăng cao và con số này vẫn không ngừng tăng lên mỗi năm. Tuy nhiên việc nhận biết triệu chứng bệnh tự kỷ ở trẻ để chăm sóc và điều trị vẫn chưa được quan tâm nhiều, vô tình thu hẹp cơ hội hòa nhập của trẻ.

Vì thế, cha mẹ cần nâng cao nhận thức về bệnh tự kỷ, chấp nhận tình trạng của bé và phương pháp điều trị để trẻ cũng có một tuổi thơ trọn vẹn như bè bạn.

1. Dấu hiệu của trẻ tự kỷ

Rối loạn phổ tự kỷ (ASD) là một rối loạn não bắt đầu từ những năm đầu đời của trẻ. Bệnh tự kỷ ảnh hưởng đến giao tiếp và tương tác xã hội và đi kèm với một số mô hình hành vi hoặc sở thích lặp lại. Cụ thể là, trẻ tự kỷ có xu hướng lặp đi lặp lại một việc hoặc vài việc, không có hứng thú thay đổi thao tác hay học tập để đa dạng hóa hành vi hằng ngày.

tre-tu-ky
Phớt lờ khi được gọi tên là một trong những dấu hiệu của trẻ tự kỷ

2. Triệu chứng trẻ tự kỷ

Nhìn chung, trẻ tự kỷ thường gặp vấn đề với:

  • Ngôn ngữ cơ thể và giao tiếp bằng mắt (lảng tránh ánh nhìn, đỡ đẫn trống vắng)
  • Tương tác xã hội ( khó tham gia vào hoạt động tập thể)
  • Xây dựng và duy trì các mối quan hệ ( ít hoặc không cười khi giao tiếp)
  • Các giác quan (không phản ứng với âm thanh, không đáp khi được gọi)
  • Giọng nói, lời nói lặp đi lặp lại đơn điệu
  • Yêu thích mãnh liệt, bất thường đối với một đồ vật.
  • Khi 12 tháng trẻ không nói bập bẹ.
  • Khi 12 tháng trẻ vẫn chưa biết chỉ ngón tay hoặc không có những cử chỉ điệu bộ giao tiếp phù hợp.
  • 16 tháng chưa nói được từ đơn.
  • Khi 24 tháng chưa nói được câu 2 từ hoặc nói chưa rõ.
  • Trẻ bị mất đi kỹ năng ngôn ngữ hoặc kỹ năng xã hội sau một chấn thương (té ngã, bị sởi, … )

trẻ mới biết đi, cha mẹ có thể nhận thấy thêm dấu hiệu trẻ tự kỷ như:

  • Chậm nói
  • Chỉ sử dụng một vài cử chỉ (vẫy tay, vỗ tay, chỉ tay)
  • Không chú ý và đáp lời khi ai đó gọi tên của bé
  • Tránh giao tiếp bằng mắt
  • Không hứng thú, không quan tâm đến niềm vui hoặc sở thích với người khác
  • Bàn tay, ngón tay hoặc toàn bộ cơ thể có những động tác vặn vẹo kì lạ
  • Rất tập trung hoặc gắn bó với bạn tưởng tượng, một trò chơi
  • Ít hoặc không bắt chước người khác ngay cả khi được hướng dẫn
  • Sở thích giác quan bất thường:
  • Luôn lặp lại

Nhìn chung, trẻ có các triệu chứng nhẹ hơn có thể không được nhận ra cho đến khi trẻ lớn hơn và có các biểu hiện:

  • Trẻ không có hứng thú kết bạn
  • Khi chơi đồ chơi thì chú ý vào chi tiết (bánh xe) thay vì biết cách chơi (cho xe chạy)
  • Không biết nói cười đúng lúc, không nhận thức được thế nào là được khen, thế nào là bị la mắng, thế nào là sai là đúng cho nên có hành vi tái diễn cái sai.
  • Không biết cách bộc lộ cảm xúc vui buồn cười hay khóc, không biết sử dụng ngôn ngữ cơ thể

Triệu chứng tự kỷ ở mỗi trẻ là khác nhau, không có hai trẻ nào biểu hiện gióng hệt nhau. Tự kỷ bao gồm nhiều vấn đề như chậm phát triển ngôn ngữ, các vấn đề về tư duy và học tập, và các thách thức về hành vi. Vì lý do này, chứng tự kỷ được mô tả như một “phổ”, người ta còn gọi là “phổ tự kỷ”.

3. Chẩn đoán trẻ tự kỷ

Nhận thức của cộng đồng về các dấu hiệu của chứng tự kỷ và các công cụ sàng lọc mới đã giúp việc xác định sớm chứng tự kỷ trở nên dễ dàng hơn. Các bác sĩ tìm kiếm các dấu hiệu và triệu chứng ở mỗi lần kiểm tra sức khỏe, hỏi về những lo lắng mà cha mẹ có thể có, và làm xét nghiệm sàng lọc khi trẻ được 18 tháng và 2 năm tuổi.

Nếu có bất kỳ dấu hiệu tự kỷ nào được tìm thấy, các bác sĩ sẽ đề nghị đánh giá đầy đủ từ một nhóm chuyên gia bao gồm:

  • Bác sĩ y khoa điều trị rối loạn phát triển
  • Nhà tâm lý học
  • Nhà trị liệu ngôn ngữ

Họ sẽ quan sát và đánh giá đứa trẻ để hiểu cách mà bé giao tiếp và sử dụng ngôn ngữ, suy nghĩ, cảm xúc, sự phát triển, sức khỏe thể chất, kỹ năng xã hội và kỹ năng tự lực của trẻ. Họ cũng sẽ hỏi gia đình về thời kì thai sản và việc sinh đẻ, quá trình lớn lên, phát triển, hành vi và lịch sử gia đình của bé.

4. Nguyên nhân khiến trẻ tự kỷ

Nguyên nhân chính xác của tự kỷ vẫn chưa được xác định. Có khả năng nhiều rối loạn khác nhau kết hợp dẫn đến những thay đổi trong cách phát triển của não bộ trước khi một đứa trẻ được sinh ra, khiến cho trẻ bị tự kỷ. Tuy nhiên, cũng đã có bằng chứng về tính di truyền của bệnh lý này.

Các vấn đề trong khi mang thai hoặc khi sinh, có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của trẻ. Ngoài ra, những khuyết tật về thần kinh khác cũng có nguy cơ dẫn đến tự kỷ.

Lưu ý: Phản ứng của cơ thể như sốt sau khi tiêm vắc xin phòng bệnh không gây ra chứng tự kỷ.

5. Điều trị trẻ tự kỷ

Điều trị sớm cho trẻ bị tự kỷ là trọn tình cha mẹ, trao cho bé cơ hội phát triển gần như trẻ bình thường. Tùy thuộc vào nhu cầu của trẻ, việc điều trị có thể bao gồm liệu pháp hành vi, liệu pháp ngôn ngữ, liệu pháp vận động, thuốc và trợ giúp thêm về học tập. Mục đích của việc điều trị là giúp trẻ tự kỷ:

  • Giao tiếp tốt hơn
  • Chơi với những người khác và học các kỹ năng xã hội
  • Giảm bớt các hành vi lặp đi lặp lại có ảnh hưởng xấu
  • Cải thiện học tập
  • được an toàn và biết cách chăm sóc cơ thể

Điều trị tự kỷ đối với trẻ trước 3 tuổi

  • Cha mẹ nên nhà trị liệu đến nhà hằng ngày hay định kì để trị liệu cho trẻ tự kỷ dưới 3 tuổi.
  • Cho trẻ tham gia các lớp trị liệu đặc biệt ở các trung tâm hay phòng khám gần nơi sinh sống.

Điều trị tự kỷ đối với trẻ sau 3 tuổi

Tại Việt Nam đã có một số trung tâm dạy trẻ tự kỷ có bài học và hoạt động phù hợp, cùng với thầy cô tâm huyết giúp trẻ phát triển gần như bình thường.

Đôi khi thuốc được chỉ định để điều trị các triệu chứng như hung hăng, tăng động và kém chú ý, lo lắng, trầm cảm và các vấn đề về giấc ngủ ở trẻ tự kỷ.

Các biện pháp như thay đổi chế độ ăn uống; thuốc bổ sung; và âm nhạc, nghệ thuật và các liệu pháp động vật chưa được nghiên cứu nhiều và kết luận rõ ràng về ảnh hưởng đến bệnh tự kỷ.

Vì thế, cha mẹ nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi thêm những liệu pháp này vào quá trình điều trị cho bé. Nói với bác sĩ của bạn và các thành viên khác trong nhóm về bất kỳ liệu pháp nào khác mà bạn đang sử dụng hoặc đang cân nhắc để bạn có thể thảo luận về những rủi ro và lợi ích có thể có.

tu-ky
Điều trị tự kỷ là nỗ lực của cả thầy cô, và cha mẹ, người thân

6. Các chuyên gia tâm lý có kinh nghiệm hỗ trợ trẻ tự kỷ


Bài viết trên được tham khảo từ Thạc sĩ tâm lý Phạm Thị Mỹ Nhung và các nguồn tư liệu đáng tin cậy trong và ngoài nước. Tuy nhiên, Docosan Team khuyến khích bệnh nhân hãy tìm và đặt lịch hẹn với bác sĩ có chuyên môn để điều trị trên Docosan.com.

Total
0
Shares
Leave a Reply
Related Posts
DMCA.com Protection Status

Bạn cần tư vấn

Docosan sẽ hướng dẫn tìm bác sĩ, phòng khám theo triệu chứng, mức giá và địa điểm gần nhất