ung-thu-tuyen-giap

Tầm soát Ung thư tuyến giáp quan trọng như thế nào?

Nội dung được chép từ phóng sự ngắn về “Tầm soát ung thư tuyến giáp” mà người trả lời phỏng vấn là ThS Bs Mai Văn Sâm. Bs Sâm là giảng viên Nội trú của ĐH Y Hà Nội, hiện tại, bs đang hợp tác với Bệnh viện Đa khoa An Việt. Để được khám tuyến giáp, hãy bấm nút đặt hẹn

Theo chân một nữ nhân viên văn phòng đi khám tuyến giáp …

Docosan

Bác sĩ hỏi bệnh

Có những triệu chứng gây lo lắng và nghi ngờ bản thân có thể bị ung thư tuyến giáp giống một chị đồng nghiệp, chị Nguyễn Thị Hà ở Huyện Phú Xuyên, TP. Hà Nội tìm đến Bệnh viện Đa khoa An Việt để khám nội tiết. Người tham khám cho chị là bác sĩ Mai Văn Sâm sau đây là quá trình thăm khám của chị (lời nói của bác sĩ được viết bằng màu xanh).

“Lần này em thấy sức khỏe thế nào mà em đi khám?”

“Em thấy hơi đau họng, ho khan, cảm tưởng như là có cục hạch ở cổ nhiều lúc khó nuốt, thế là em sợ, em đi khám.”

“Em bị như thế bao lâu rồi?”

“Em bị khoảng 2 – 3 tháng rồi, nhưng mà lúc thì nó bị, lúc lại khỏi nên mãi bây giờ em mới đi khám.”

“Em có bị gầy sút đi không?”

“Em không ạ”

“Kinh nguyệt có đều không?”

“Kinh nguyệt vẫn bình thường ạ”

Bác sĩ bóp nhẹ cổ họng, quan sát da và móng tay của bệnh nhân. Sau đó bác sĩ chỉ định chị Hà đi làm xét nghiệm đánh giá chức năng tuyến giáp. Các xét nghiệm cần làm là siêu âm giáp (để tìm đo kích thước nhân tuyến giáp (nếu có), mạch máu có nhiều hay ít), xét nghiệm máu để xem chỉ số hormon T3, FT4, TSH. Nếu phát hiện nhân bất thường, bác sĩ sẽ chỉ định chọc tế bào bằng kim nhỏ để xem nhân đó lành tính hay ác tính.

Siêu âm giáp và chỉ định tiếp theo

Docosan

Kết quả siêu âm của chị Hà cho thấy chị có nhân ở bên thùy phải của tuyến giáp, kích thước 5mm, theo bác sĩ, nhân tuyến giáp càng to thì càng có nguy cơ bị bệnh. Vì thế, bác sĩ chỉ định cho chị Hà đi chọc tế bào tuyến giáp để tầm soát ung thư tuyến giáp.

Chọc tế bào tuyến giáp bằng kim nhỏ là phương pháp dùng xylanh kim tiêm nhỏ chọc hút tế bào ở hạch. Tiếp đó, các tế bào được trải ra tấm kính và quan sát dưới kính hiển vi. Bác sĩ sẽ nhận định hình thái tế bào, sự sắp xếp tế bào để từ đó chẩn đoán mức độ bệnh của hạch. Xét nghiệm bằng cách chọc hút kim nhỏ được coi là phương pháp xét nghiệm tế bào ung thư tuyến giáp có kết quả tốt nhất hiện nay.

“Thế chọc có đau không?”

“Dạ có, hơi tức tức một chút”

Khi có kết quả xét nghiệm tế bào ung thư tuyến giáp, thật may mắn là tế bào nhân tuyến giáp của chị Hà lành tính, chưa có dấu hiệu của tế bào ung thư tuyến giáp.

Bác sĩ giải thích: chị Hà có thể chung sống suốt đời với nhân tuyến giáp này, mỗi 3-6 tháng cần đi siêu âm đo kích thước nhân một lần. Nếu kích thước nhân có bất thường, bác sĩ sẽ có chỉ định điều trị tiếp theo.

“Thưa bác sĩ, em bị như này thì em có phải kiêng gì không ạ?”

“Riêng về tuyến giáp thì em ăn uống bình thường và ăn muối có iot, thỉnh thoảng có thể ăn hải sản. Khi gần kết thúc quá trình đun nấu, thì em cho muối có iot vào vì nếu em cho từ đầu, đun lửa lớn quá thì iot sẽ bay đi mất.”

Nguyên nhân nào gây ung thư tuyến giáp?

Gần đây, số ca Ung thư tuyến giáp được phát hiện chiếm tỷ lệ cao, đặc biệt ở phụ nữ, lứa tuổi trên 40 trở lên. Hiện nay chưa xác định được nguyên nhân gây ung thư tuyến giáp. Tuy nhiên có một số các yếu tố nguy cơ như:

  • Bị phóng xạ tác động do chụp x – quang, chụp CT ở vùng đầu mặt cổ. Chúng ta không được lạm dụng các xét nghiệm này vì tuyến giáp rất là nhạy.
  • Người có sẵn bệnh lý ở vùng đàu mặt cổ như u máu. Bệnh nhân u máu cần có miếng dán xạ để tiêu diệt u máu, thì đó cũng là một trong những nguyên nhân gây ung thư tuyến giáp.
  • Ngoài ra ung thư tuyến giáp còn có yếu tố di truyền.

Như thế, không có nguyên nhân cụ thể gây ung thư tuyến giáp, chỉ có các yếu tố nguy cơ, chúng ta phải tránh các yếu tố nguy cơ đấy.

Vậy Ung thư tuyến giáp là gì?

Ung thư tuyến giáp chia thành Ung thư tại tổ chức tuyến giápung thư ở các nơi khác di căn về tuyến giáp. Ung thư ở các nơi di căn về tuyến giáp thì ít gặp.

Ung thư tại tuyến giáp thì 90% là ung thư thể nú và thể na. Đây là 2 thể ung thư nếu mà được phát hiện và điều trị sớm thì tỷ lệ khỏi bệnh rất cao. Còn lại 10% là những thể ung thư rất nặng như ung thư nhưng loại tế bào không biệt hóa và ung thư những tế bào nằm cạnh tổ chức tuyến giáp (ung thư thể tủy).

ung-thu-tuyen-giap

Những ai có nguy cơ cao hơn bị ung thư tuyến giáp?

Hầu như tất cả người bệnh từ trẻ em cho đến người lớn, phụ nữ hay là nam giới đều có thể bị ung thư tuyến giáp. Tuy nhiên, nhóm có nguy cơ cao nhất thường là người sau 40 tuổi, phụ nữ.

Khi nào cần đi khám tầm soát ung thư tuyến giáp?

Vì tuyến giáp nằm gần các sợi dây thần kinh để nói, gần khí quản, gần thực quản cho nên là các triệu chứng biểu hiện thông qua các cơ quan đấy. Khi có các triệu chứng sau đâu, thường là bệnh đã nặng.

Ví dụ, nhân tuyến giáp nằm gần dây thanh quản, thì triệu chứng là nói khàn, mất tiếng. Tuy nhiên, triệu chứng giọng khàn, mất tiếng cũng giống như của nhiều bệnh khác chứ không riêng gì ung thư tuyến giáp.

Vì tuyến giáp nằm gần khí quản, nếu nhân tuyến giáp to có thể thâm nhiễm vào khí quản dẫn đến khó thở. Tuyến giáp cũng nằm gần thực quản, nếu tuyến giáp to lên có thể chèn vào thực quản, người bệnh có thể thấy nuốt nghẹn, nuốt vướng.

Tầm quan trọng của siêu âm tuyến giáp định kỳ

Vì 90 % ung thư tuyến giáp là thể nú và thể na, nên chúng ta cần đi khám định kỳ và đi siêu âm tuyến giáp định kỳ. Nếu tuyến giáp không có nhân thì thời gian khám và thời gian siêu âm có thể giãn ra 1 năm, 2 năm/lần.

Nếu phát hiện tuyến giáp có nhân, có na thì tùy vào mức độ đánh giá của nhân đấy trên siêu âm thì chúng ta cần siêu âm tuyến giáp định kỳ 3- 6 tháng để theo dõi và điều trị sớm khi phát hiện bất thường.

Nếu kích thước nhân tuyến giáp đo được thông qua siêu âm từ 4mm trở lên thì có thể phải chọc vào nhân đó để xem có phát hiện tế bào lạ hay không.

Biện pháp xét nghiệm tuyến giáp tốt nhất

Tốt nhất là vừa chọc kim nhỏ, vừa siêu âm thì sẽ chính xác nhất. Vì hình ảnh siêu âm sẽ cho thấy sự di chuyển của kim hút, đưa kim đến u đến lấy tế bào đúng chỗ. Tế bào được lấy ra và đọc trên kính hiển vi để xem hình thái tế bào bất thường hay không.

Ngoài ra sẽ có một số xét nghiệm chuyên sâu hơn dành cho các loại ung thư nặng. Các loại ung thư này sẽ biểu hiện ở tế bào C nằm cạnh tuyến giáp thì Calcitonin sẽ cao lên. Tuy nhiên tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp loại này rất là ít. Nên thông thường, từ kết quả siêu âm và chọc tế bào, bác sĩ sẽ hướng dẫn bệnh nhân cần phải làm gì tiếp theo.

Điều trị ung thư tuyến giáp như thế nào?

Có nhiều mức điều trị tuyến giáp. Nếu phát hiện sớm, có nhân ở một thùy tuyến giáp thì có thể cắt thùy đó đi và theo dõi thùy còn lại. Nếu mức độ nặng hơn như nhân to hoặc có sự xâm nhiễm vào các thành phần quan trọng hoặc có dịch nguyên thành thì lúc đấy chúng ta phải cắt toàn bộ tuyến giáp.

Sau mổ cắt toàn bộ tuyến giáp, phải uống bù hormon tuyến giáp suốt đời và phải điều trị uống xạ bổ sung. Như vậy, phẫu thuật thường phải đầu tay để tránh u lan vào các cơ quan khác hoặc phá hủy các cấu trúc bên cạnh tuyến giáp.


Cảm ơn bác sĩ Mai Văn Sâm đa giải thích tường tận về bệnh ung thư tuyến giáp cũng như có những lời khuyên bổ ích cho người bị tuyến giáp có nhân – chị Hà. Để khám tầm soát ung thư tuyến giáp, hãy đặt lịch miễn phí với Bệnh viện An Việt trên Docosan.com!

Total
0
Shares
Related Posts

Bạn cần tư vấn?

Docosan sẽ hỗ trợ tìm bác sĩ và phòng khám online cho bạn nhanh chóng.