viem-amidan

Viêm amidan: nguyên nhân, triệu chứng, điều trị, phòng ngừa

Amidan là tập hợp các tế bào lympho lnằm tập trung phía dưới niêm mạc hầu, tạo thành một vòng bạch huyết Waldayer bao gồm amidan vòm họng (còn gọi là VA), amidan vòi, amidan khẩu cái và amidan đáy lưỡi. Trong đó, amidan khẩu cái lớn nhất, nằm ở hai bên thành họng và cũng là amidan hay bị viêm nhất. 

Viêm amidan là tình trạng viêm sung huyết và xuất tiết amidan khẩu cái. Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh này bao gồm sưng amidan, đau họng, khó nuốt và nổi hạch mềm ở hai bên cổ. Nguyên nhân gây bệnh thường gặp là virus hoặc vi khuẩn.

Phương pháp điều trị bệnh phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, do đó việc chẩn đoán chính xác và kịp thời là rất quan trọng. Phẫu thuật cắt bỏ amidan, một thủ thuật thông thường để điều trị viêm amiđan mãn tính, thường chỉ được thực hiện khi tình trạng không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác hoặc gây ra các biến chứng nghiêm trọng.

Triệu chứng viêm amidan

Viêm amidan thường ảnh hưởng nhất đến trẻ em trong độ tuổi mẫu giáo và thanh thiếu niên. Các dấu hiệu và triệu chứng phổ biến của bệnh bao gồm:

  • Amidan sưng đỏ
  • Amidan có những chấm mủ trắng ở miệng các hốc, dần biến thành một lớp mủ phủ trên bề mặt amiđan
  • Đau họng, cảm giác khô, rát vùng họng
  • Khó nuốt hoặc nuốt đau
  • Sốt
  • Hạch bạch huyết ở cổ sưng to, mềm
  • Giọng khàn nhẹ
  • Hôi miệng
  • Đau bụng
  • Đau cổ hoặc cứng cổ
  • Đau đầu

Ở trẻ nhỏ không thể tự mô tả cảm giác của chúng, các dấu hiệu của bệnh mà cha mẹ có thể nhận biết tình trạng viêm amidan ở trẻ là:

  • Chảy nước dãi do nuốt khó hoặc đau
  • Từ chối ăn
  • Quấy khóc bất thường
  • Nổi hạch ở cổ
viem-amidan
Triệu chứng amidan bị viêm

Khi nào bệnh nhân cần gặp bác sĩ?

Viêm amidan cần được thăm khám và chẩn đoán bởi bác sĩ để được điều trị phù hợp. Những bệnh nhân có các biểu hiện sau cần đi khám sớm:

  • Đau họng kèm theo sốt
  • Đau họng không biến mất trong vòng 24 đến 48 giờ
  • Đau khi nuốt hoặc nuốt vướng
  • Cực kỳ mệt mỏi hoặc quấy khóc dữ dội

Đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu bé có những biểu hiện sau :

  • Khó thở
  • Khó nuốt
  • Chảy nhiều nước dãi

Nguyên nhân gây viêm amidan

Amidan là tuyến bảo vệ đầu tiên của hệ thống miễn dịch chống lại vi khuẩn và virus xâm nhập vào đường hô hấp hay tiêu hoá qua miệng. Chức năng này có thể làm cho amidan đặc biệt dễ bị tổn thương và viêm nhiễm. Tuy nhiên, chức năng hệ thống miễn dịch của amidan suy giảm sau tuổi dậy thì – vì vậy tình trạng viêm amidan hiếm gặp ở người trưởng thành.

Viêm amidan thường do virus thông thường gây ra, nhưng nhiễm trùng do vi khuẩn cũng có thể xảy ra. Loại vi khuẩn phổ biến nhất gây viêm amiđan là Streptococcus pyogenes (liên cầu khuẩn nhóm A), loại vi khuẩn gây viêm họng hạt. Các chủng vi khuẩn liên cầu và vi khuẩn khác cũng có thể gây ra bệnh này.

Yếu tố nguy cơ bị viêm amidan

  • Trẻ em: Viêm amidan thường ảnh hưởng đến trẻ em nhất và viêm amidan do vi khuẩn gây ra thường gặp nhất ở trẻ em từ 5 đến 15 tuổi.
  • Người thường xuyên tiếp xúc với vi trùng, vi khuẩn: Trẻ trong độ tuổi đi học tiếp xúc gần gũi với các bạn và thường xuyên tiếp xúc với virus hoặc vi khuẩn khi nghịch ngợm vui chơi; hoặc người sống và làm việc trong môi trường thiếu vệ sinh.

Biến chứng do viêm amidan

Viêm hoặc sưng amidan do viêm amidan mãn tính có thể gây ra các biến chứng như:

  • Ngưng thở khi ngủ do tắc đường thở
  • Nhiễm trùng lan sâu vào mô xung quanh (viêm mô tế bào amidan)
  • Nhiễm trùng dẫn đến tụ mủ sau amiđan (viêm amiđan hốc mủ)

Ngoài ra nếu viêm amidan do liên cầu khuẩn nhóm A không điều trị hoặc điều trị không đúng, trẻ sẽ tăng nguy cơ mắc các bệnh lý sau :

  • Sốt thấp, một tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến tim, khớp, da và hệ thần kinh
  • Bệnh tinh hồng nhiệt
  • Viêm cầu thận hậu nhiễm
  • Viêm khớp phản ứng hậu nhiễm

Phòng ngừa viêm amidan

Cách phòng bệnh viêm amidan tốt nhất là giữ gìn vệ sinh thân thể và môi trường sống, bằng cách:

  • Rửa tay kỹ lưỡng và thường xuyên, đặc biệt là sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn
  • Tránh dùng chung thức ăn, ly uống nước, chai nước hoặc đồ dùng cá nhân
  • Thay bàn chải đánh răng sau khi được chẩn đoán mắc bệnh viêm amiđan

Người được chẩn đoán mắc bệnh viêm amidan cần làm những điều này để không lây bệnh cho người khác:

  • Hạn chế tiếp xúc với những người xung quanh
  • Hỏi ý kiến ​​bác sĩ về thời gian quay trở lại nơi làm việc, học tập
  • Ho hoặc hắt hơi vào khăn giấy hoặc vào khuỷu tay của mình khi cần thiết
  • Rửa tay sau khi hắt hơi hoặc ho

Chẩn đoán viêm amidan

Bác sĩ thường khám và chẩn đoán xác định bệnh nhân có bị viêm amidan hay không như sau:

  • Soi đèn vào họng để quan sát tình trạng của họng cũng như mức độ nhiễm trùng và vùng tổn thương trong khoang miệng
  • Nhẹ nhàng sờ vùng cổ con bạn để kiểm tra các tuyến (hạch bạch huyết) có bị sưng hay không
  • Nghe nhịp thở bằng ống nghe
  • Kiểm tra kích thước lá lách (lách to trong bệnh lý bạch cầu đơn nhân nhiễm trùng, bệnh lý này cũng làm viêm amidan)
  • Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu
  • Phết họng để làm xét nghiệm tìm vi khuẩn nhóm streptococcus.

Điều trị viêm amidan

  • Thuốc kháng sinh

Nếu viêm amidan do nhiễm vi khuẩn, bác sĩ sẽ kê cho bạn một đợt thuốc kháng sinh. Thuốc Penicillin đường uống, sử dụng trong 10 ngày, là loại kháng sinh phổ biến nhất được kê đơn cho bệnh viêm amiđan do liên cầu nhóm A. Nếu bệnh nhân bị dị ứng với penicillin, bác sĩ sẽ kê một loại kháng sinh thay thế.

Bạn phải uống đủ liều thuốc kháng sinh theo chỉ định kể cả khi các triệu chứng bệnh hết hoàn toàn. Việc không dùng hết thuốc theo chỉ dẫn có thể khiến tình trạng nhiễm trùng trở nên trầm trọng hơn hoặc lây lan sang các bộ phận khác của cơ thể. Đặc biệt, việc không hoàn thành liệu trình kháng sinh đầy đủ có thể làm tăng nguy cơ bị sốt thấp khớp và viêm thận nghiêm trọng.

  • Phẫu thuật cắt amidan

Phẫu thuật cắt amidan có thể được sử dụng để điều trị viêm amidan tái phát thường xuyên, viêm amiđan do vi khuẩn không đáp ứng với điều trị kháng sinh. Viêm amiđan tái phát thường xuyên với tần số sau:

  • Ít nhất bảy lần trong năm vừa qua
  • Ít nhất năm lần một năm trong hai năm qua
  • Ít nhất ba lần một năm trong ba năm qua

Cắt amidan cũng có thể được thực hiện nếu viêm amidan dẫn đến các biến chứng khó kiểm soát, chẳng hạn như:

  • Hội chứng ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn
  • Thở khó khăn
  • Khó nuốt, đặc biệt là thịt và các loại thực phẩm dai khác
  • Áp xe không cải thiện khi điều trị bằng thuốc kháng sinh

Phẫu thuật cắt amiđan yêu cầu 10 ngày đến 2 tuần để bệnh nhân hồi phục sau phẫu thuật, vì vậy, nếu được chỉ định hay khuyến cáo cắt amidan, bạn nên sắp xếp công việc và gia đình để nghỉ ngơi hoàn toàn, ăn uống thanh đạm.

Bác sĩ có kinh nghiệm điều trị viêm amidan


Bài viết được tham khảo từ Bác sĩ Trần Bảo Ngọc và các nguồn tư liệu đáng tin cậy trong và ngoài nước. Tuy nhiên, Docosan Team khuyến khích bệnh nhân hãy tìm và đặt lịch hẹn với bác sĩ có chuyên môn để điều trị trên Docosan.com

Total
0
Shares
Leave a Reply
Related Posts
DMCA.com Protection Status

Bạn cần tư vấn

Docosan sẽ hướng dẫn tìm bác sĩ, phòng khám theo triệu chứng, mức giá và địa điểm gần nhất