Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn qua 5 biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ sức khỏe thận khi mắc phải bệnh đái tháo đường. Từ chế độ ăn uống, lượng nước uống đến việc duy trì hoạt động thể chất, bạn sẽ tìm thấy những gợi ý thiết thực để duy trì thận của mình khỏe mạnh.
Tóm tắt nội dung
Đái tháo đường và tác động của nó tác động lên thận
Đái tháo đường là gì
Đái tháo đường là một bệnh lý mạn tính do rối loạn chuyển hóa đường trong cơ thể, dẫn đến mức đường huyết luôn ở mức cao hơn bình thường. Có hai loại đái tháo đường chính là:
- Đái tháo đường type 1: Cơ thể không sản xuất insulin.
- Đái tháo đường type 2: Cơ thể không sử dụng insulin hiệu quả.
Tác động của đái tháo đường lên thận
Khi mắc đái tháo đường, lượng đường trong máu cao liên tục sẽ gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt là với thận. Thận là cơ quan chịu trách nhiệm lọc và loại bỏ các chất thải ra khỏi máu. Đường huyết cao làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, dẫn đến suy giảm chức năng lọc. Điều này có thể dẫn đến bệnh thận do đái tháo đường, một biến chứng nghiêm trọng có thể dẫn đến suy thận.
5 cách giúp bảo vệ thận khỏe
Chế độ ăn lành mạnh
Một chế độ ăn uống lành mạnh không chỉ giúp kiểm soát đường huyết mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe thận khi bạn mắc đái tháo đường. Dưới đây là những nguyên tắc và lời khuyên cụ thể giúp bạn xây dựng một chế độ ăn uống tốt cho thận:
Chọn thực phẩm giàu chất xơ
Chất xơ giúp kiểm soát đường huyết và hỗ trợ tiêu hóa. Thực phẩm giàu chất xơ còn giúp giảm nguy cơ tăng cholesterol và cải thiện sức khỏe tim mạch, điều này rất quan trọng vì bệnh đái tháo đường thường đi kèm với nguy cơ cao về các bệnh tim mạch.
- Rau củ và trái cây: Ăn đa dạng các loại rau củ và trái cây tươi như rau xanh, cà rốt, táo, và cam.
- Ngũ cốc nguyên hạt: Lúa mì nguyên hạt, yến mạch, gạo lứt và các loại ngũ cốc khác.
Hạn chế đường và muối
Đường và muối là hai thành phần cần hạn chế tối đa trong chế độ ăn của người mắc đái tháo đường.
- Giảm đường tinh luyện: Tránh xa các loại đồ ngọt, bánh kẹo, và đồ uống có đường. Sử dụng chất làm ngọt tự nhiên như stevia nếu cần thiết.
- Hạn chế muối: Tiêu thụ muối dưới 2.300 mg mỗi ngày, hoặc ít hơn nếu bạn có các vấn đề về huyết áp. Sử dụng các loại gia vị và thảo mộc để thay thế.
Lựa chọn protein hợp lý
Protein là cần thiết cho cơ thể nhưng cần lựa chọn nguồn protein thích hợp để không gây áp lực cho thận.
- Nguồn protein từ thực vật: Đậu, hạt, và các sản phẩm từ đậu nành là những lựa chọn tốt.
- Protein từ động vật: Hạn chế thịt đỏ và ưu tiên cá, gà, và các loại thịt trắng.
Chất béo lành mạnh
Chọn chất béo lành mạnh để hỗ trợ sức khỏe tim mạch và kiểm soát đường huyết.
- Dùng chất béo không bão hòa: Sử dụng dầu ô liu, dầu hạt cải, và các loại hạt như hạnh nhân và óc chó.
- Hạn chế chất béo bão hòa và trans: Tránh các loại thực phẩm chiên, đồ ăn nhanh, và thực phẩm chế biến sẵn.
Kiểm soát khẩu phần ăn
Quản lý khẩu phần ăn giúp duy trì cân nặng lý tưởng và kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.
- Ăn nhiều bữa nhỏ: Thay vì ăn 2-3 bữa lớn, hãy chia thành 5-6 bữa nhỏ trong ngày.
- Kiểm soát khẩu phần: Sử dụng đĩa nhỏ hơn và ăn chậm để cảm nhận độ no và tránh ăn quá nhiều.
Tham khảo thêm: Tìm hiểu gánh nặng tâm lý ở người đái tháo đường
Uống nước đúng cách
Nước không chỉ giúp cơ thể hoạt động trơn tru mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng thận, đặc biệt khi bạn phải đối mặt với bệnh lý như đái tháo đường.
Lợi ích của việc uống đủ nước
- Hỗ trợ chức năng lọc của thận: Nước giúp thận thực hiện chức năng lọc máu và loại bỏ các chất thải ra khỏi cơ thể. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, thận sẽ dễ dàng loại bỏ các chất cặn bã, bao gồm cả đường dư thừa, giảm nguy cơ hình thành sỏi thận và các vấn đề liên quan đến thận.
- Giảm nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu: Đối với người mắc đái tháo đường, nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu cao hơn do lượng đường trong nước tiểu cao tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Uống đủ nước giúp làm loãng nước tiểu và đẩy vi khuẩn ra khỏi cơ thể, giảm nguy cơ nhiễm trùng.
- Giúp điều hòa lượng đường trong máu: Nước giúp duy trì sự cân bằng các chất trong máu, bao gồm cả đường. Khi cơ thể được cung cấp đủ nước, quá trình trao đổi chất diễn ra thuận lợi hơn, giúp điều hòa lượng đường trong máu và tránh các biến chứng do đường huyết cao.
Cách uống nước đúng cách
- Uống đủ lượng nước mỗi ngày: Người trưởng thành nên uống khoảng 1.5-2 lít nước mỗi ngày. Tuy nhiên, nhu cầu nước có thể thay đổi tùy thuộc vào trọng lượng cơ thể, mức độ hoạt động và điều kiện thời tiết. Hãy lắng nghe cơ thể và uống nước khi cảm thấy khát. Tuy nhiên, không nên để cơ thể khát quá mới uống nước vì khi đó cơ thể đã bắt đầu mất nước.
- Chọn nước lọc và các loại đồ uống lành mạnh: Nước lọc là lựa chọn tốt nhất để duy trì lượng nước cho cơ thể. Các loại trà như trà xanh, trà bạc hà, hay trà hoa cúc không chứa đường là lựa chọn tốt giúp cung cấp nước và thêm hương vị. Ngoài ra, nước ép từ các loại trái cây ít đường như táo xanh, chanh, bưởi cũng là lựa chọn tốt nhưng nên tiêu thụ với lượng vừa phải.
- Tránh đồ uống có đường và có gas: Đồ uống có đường như nước ngọt, nước có gas, và nước trái cây đóng hộp thường chứa nhiều đường, không tốt cho người mắc đái tháo đường. Nếu uống cà phê hay trà, hãy tránh thêm đường hoặc sữa đặc.
- Uống nước đều đặn trong ngày: Uống một ly nước sau khi thức dậy giúp cơ thể khởi động và bổ sung nước sau một đêm dài. Uống nước trước mỗi bữa ăn giúp kiểm soát cảm giác thèm ăn và hỗ trợ tiêu hóa. Mang theo chai nước để đảm bảo bạn có thể uống nước bất kỳ lúc nào.
Tập thể dụng đều đặn
Tập thể dục đều đặn là một phần không thể thiếu trong việc quản lý đái tháo đường và bảo vệ sức khỏe thận.
Lợi ích của việc tập thể dục đều đặn
- Kiểm soát đường huyết hiệu quả: Tập thể dục giúp cải thiện độ nhạy insulin của cơ thể, nghĩa là cơ thể bạn có thể sử dụng insulin hiệu quả hơn. Điều này giúp giảm mức đường huyết và kiểm soát đái tháo đường tốt hơn, từ đó giảm áp lực lên thận.
- Cải thiện chức năng thận: Tập thể dục giúp tăng cường lưu thông máu, cải thiện chức năng tim mạch và giảm huyết áp. Khi huyết áp được kiểm soát, thận sẽ không phải làm việc quá sức, giúp bảo vệ chức năng thận và ngăn ngừa suy thận.
- Giảm cân và duy trì cân nặng lý tưởng: Giảm cân và duy trì cân nặng lý tưởng giúp giảm nguy cơ mắc các biến chứng của đái tháo đường, bao gồm cả bệnh thận. Tập thể dục là một phần quan trọng trong việc quản lý cân nặng và giảm mỡ thừa.
- Giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch: Người mắc đái tháo đường có nguy cơ cao mắc các bệnh tim mạch, và tập thể dục đều đặn giúp giảm nguy cơ này. Khi tim mạch khỏe mạnh, lưu thông máu tốt hơn, giúp thận hoạt động hiệu quả hơn.
- Giảm căng thẳng và cải thiện tinh thần: Tập thể dục giúp giải phóng endorphins, các hormone giúp giảm căng thẳng và cải thiện tinh thần. Khi bạn cảm thấy thoải mái và ít căng thẳng, cơ thể sẽ hoạt động tốt hơn, bao gồm cả thận.
Cách duy trì thói quen tập thể dục đều đặn
- Chọn bài tập phù hợp: Đi bộ, đạp xe, bơi lội,… là những bài tập dễ thực hiện và hiệu quả nhất. Mỗi ngày tập luyện 30 phút giúp cải thiện sức khỏe tổng thể.
- Lên kế hoạch cụ thể: Đặt lịch tập thể dục cụ thể hàng ngày hoặc hàng tuần và tuân thủ theo kế hoạch. Nếu bạn mới bắt đầu tập thể dục, hãy bắt đầu từ từ và tăng dần cường độ theo thời gian.
- Kết hợp tập thể dục vào cuộc sống hằng ngày: Đi cầu thang giúp bạn vận động thêm mà không cần dành nhiều thời gian. Đi bộ trong công viên, đi chợ, hoặc đi bộ đến nơi làm việc nếu có thể.
- Tìm người tập luyện cùng: Có người đồng hành giúp bạn duy trì động lực và tạo thói quen tốt. Có thể tham gia các câu lạc bộ thể thao để giúp bạn duy trì thói quen tập luyện đều đặn và tạo cơ hội giao lưu, kết bạn.
Tham khảo thêm: Đi bộ giúp hạn chế tiến triển biến chứng bệnh đái tháo đường type 2
Kiểm soát đường huyết
Kiểm soát đường huyết là yếu tố cốt lõi trong việc quản lý bệnh đái tháo đường và bảo vệ sức khỏe thận.
Lợi ích của việc kiểm soát đường huyết
- Giảm nguy cơ bệnh thận do đái tháo đường: Đường huyết cao liên tục gây tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, làm suy giảm khả năng lọc máu và loại bỏ chất thải. Bằng cách duy trì mức đường huyết ổn định, bạn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh thận do đái tháo đường.
- Ngăn ngừa các biến chứng liên quan đến thận: Kiểm soát đường huyết giúp ngăn ngừa các biến chứng như albumin niệu (sự hiện diện của protein trong nước tiểu), một dấu hiệu sớm của bệnh thận do đái tháo đường. Điều này cũng giúp giảm nguy cơ suy thận và nhu cầu chạy thận nhân tạo.
- Cải thiện chức năng thận: Khi đường huyết được kiểm soát tốt, các mạch máu trong thận sẽ ít bị tổn thương, giúp duy trì chức năng thận ổn định và hiệu quả hơn.
Cách kiểm soát đường huyết hiệu quả
- Tuân thủ chế độ ăn hợp lý: Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát đường huyết. Một chế độ ăn uống cân bằng giúp duy trì mức đường huyết ổn định và cung cấp năng lượng cần thiết cho cơ thể.
- Tuân thủ phác đồ điều trị: Uống thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ và không tự ý thay đổi liều lượng. Nếu bạn cần tiêm insulin, hãy tuân thủ đúng kỹ thuật và thời gian tiêm.
- Tập luyện thể dục đều đặn: Tập thể dục giúp cải thiện độ nhạy insulin của cơ thể, giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.
- Sử dụng máy đo đường huyết: Máy đo đường huyết là công cụ quan trọng giúp bạn theo dõi mức đường huyết hàng ngày và điều chỉnh chế độ ăn uống, tập luyện và thuốc điều trị phù hợp. Hãy đo đường huyết trước và sau bữa ăn, cũng như trước khi đi ngủ để theo dõi mức đường huyết. Bên cạnh đó, hãy ghi lại kết quả đo đường huyết để theo dõi xu hướng và điều chỉnh lối sống cùng phác đồ điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
Để đảm bảo tính chính xác cao nhất khi tự đo đường huyết tại nhà, hãy chọn máy đo đường huyết từ các thương hiệu đáng tin cậy và có chất lượng tốt. Hiện nay, DiaB cung cấp bộ sản phẩm máy đo đường huyết Accu-Chek® Guide, do hãng Roche – một thương hiệu uy tín từ Đức, sản xuất. Accu-Chek® Guide là một trong những sản phẩm hàng đầu trên thị trường hiện nay, với nhiều tính năng thông minh giúp đo lượng đường trong máu một cách nhanh chóng và chính xác.
Mua hàng tại ĐÂY.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Đái tháo đường là một bệnh mạn tính đòi hỏi sự quản lý liên tục và cẩn thận để ngăn ngừa các biến chứng, đặc biệt là các biến chứng liên quan đến thận. Kiểm tra sức khỏe định kỳ là một biện pháp quan trọng giúp theo dõi và kiểm soát bệnh đái tháo đường, từ đó bảo vệ sức khỏe thận một cách hiệu quả.
Lời kết
Đái tháo đường là một bệnh lý mạn tính đòi hỏi sự quản lý cẩn thận và kiên trì. Bằng cách áp dụng 5 biện pháp trên, bạn có thể bảo vệ sức khỏe thận của mình và giảm nguy cơ gặp phải các biến chứng nghiêm trọng. Hãy luôn duy trì lối sống lành mạnh và tuân thủ các chỉ dẫn của bác sĩ để sống khỏe mạnh với bệnh đái tháo đường.
Nguồn tham khảo
- https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/diabetic-nephropathy/symptoms-causes/syc-20354556
- https://www.kidney.org/atoz/content/Diabetes-and-Kidney-Disease-Stages1-4#:~:text=Diabetes%20can%20harm%20the%20kidneys,to%20become%20narrow%20and%20clogged.
- https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/preventing-problems/diabetic-kidney-disease